Su içindeki metaller, elektrokimyasal bir ilişki içindedir. Pervane, şaft, dümen ve motor gibi farklı metaller bir arada bulunduğunda, daha aktif olan metal aşınmaya başlar. Tutya, bilerek daha aktif bir metalden yapılır ve bu aşınmayı üstlenerek değerli parçaları korur.
Hangi tutya, hangi suda?
- Tuzlu su: Çinko veya alüminyum tutyalar kullanılır.
- Tatlı su (göl, baraj): Magnezyum tutyalar daha uygundur. Çinko tatlı suda zamanla etkisini yitirebilir.
- Acı su (nehir ağzı): Genellikle alüminyum tercih edilir.
Teknenizin hangi suda bulunduğu, doğru tutya seçiminin ilk kriteridir. Aynı tekne tatlı sudan tuzlu suya geçiyorsa tutya seçimi de gözden geçirilmelidir.
Ne zaman değiştirilir?
Bir tutya yaklaşık yarısı kadar erimişse değiştirme zamanı gelmiştir. Yüzeyi kabuklaşmış, boyalı veya çok yıpranmış bir tutya da görevini yapmıyor olabilir. Kontrol en az yılda bir, tekne karaya çekildiğinde yapılmalıdır. Yoğun kullanılan teknelerde daha sık bakmak gerekebilir.
Sık yapılan hatalar
- Tutyanın üzerini boyamak. Boya, tutyayı işlevsiz bırakır.
- Tutyayı gevşek veya kötü temaslı bağlamak. İyi bir elektriksel bağlantı şarttır.
- Sadece tutyaya bakıp bağlantı (bonding) hatlarını kontrol etmemek.
- Suya göre yanlış malzeme seçmek.
Aşınmış bir tutya, sistemin çalıştığını gösterir. Asıl sorun tutyanın hiç aşınmaması veya parçalarda beklenmedik korozyon izi olmasıdır. Bu durumda bağlantı ve toprak hatları incelenmelidir.
